De gemeente Apeldoorn en haar samenwerkingspartners hebben de afgelopen jaren vooruitgang geboekt in de aanpak van jongeren die langdurig niet naar school gaan. Toch is de aanpak volgens de Rekenkamer Apeldoorn nog onvoldoende structureel verankerd. Dat is zorgelijk omdat het aantal en de complexiteit van de problemen rondom thuiszitters toenemen.
Opvolgonderzoek naar aanpak thuiszitters
Dat concludeert de Rekenkamer Apeldoorn in het rapport ‘Grip versterken op thuiszitters’. Het gaat om een vervolg op het rekenkameronderzoek ‘Thuiszitters, een zorg?’ uit 2021.
De rekenkamer onderzocht in hoeverre de aanbevelingen uit dat eerdere onderzoek zijn opgevolgd en welke resultaten daarmee zijn bereikt. Daarbij is onder meer gekeken naar de samenwerking tussen betrokken partijen, monitoring, regie en de ondersteuning van kinderen en jongeren die thuiszitten.
Thuiszitten kan grote gevolgen hebben voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Daarnaast kan de situatie een zware druk leggen op gezinnen.
Registratie en samenwerking verbeterd
Sinds het eerdere onderzoek zijn volgens de rekenkamer verschillende verbeteringen doorgevoerd. Zo wordt schoolverzuim beter geregistreerd en zijn preventieve initiatieven verder ontwikkeld.
Ook is de samenwerking tussen het onderwijs, de zorg en leerplicht intensiever geworden. Professionals uit verschillende organisaties weten elkaar daardoor beter te vinden.
Tegelijkertijd blijkt uit gesprekken met betrokken organisaties dat de problematiek toeneemt. Scholen en hulpverleners krijgen vaker te maken met leerlingen met complexe ondersteuningsvragen. Personeelstekorten en de hoge druk binnen zowel het onderwijs als de zorg maken het bovendien moeilijker om passende oplossingen te vinden.
Nog te afhankelijk van individuele inzet
Volgens de rekenkamer is de huidige aanpak nog te veel afhankelijk van de inzet van individuele medewerkers, tijdelijke financiële middelen en de aanwezigheid van voldoende personeel.
Daarnaast ontbreekt het volgens de onderzoekers nog aan voldoende eenduidige informatie om ontwikkelingen goed te kunnen volgen. Daardoor is het lastiger om tijdig bij te sturen wanneer problemen ontstaan of toenemen.
De rekenkamer vindt daarom dat de gemeente een sterkere regierol moet pakken. Ook moet de monitoring worden verbeterd en moeten kennis, succesvolle initiatieven en samenwerkingen voor langere tijd worden geborgd.
‘Problematiek groeit en wordt complexer’
Rekenkamervoorzitter Dick Smorenberg benadrukt dat veel professionals zich met grote betrokkenheid inzetten voor jongeren die thuiszitten.
Volgens hem verdienen zij daarvoor erkenning, maar laat het onderzoek tegelijkertijd zien dat de problematiek groeit en ingewikkelder wordt. Het versterken van samenwerking, regie en monitoring is volgens de rekenkamer daarom noodzakelijk om ervoor te zorgen dat kinderen de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben.
Vijf aanbevelingen aan gemeenteraad
In het rapport doet de Rekenkamer Apeldoorn vijf aanbevelingen aan de gemeenteraad. Die zijn onder meer gericht op het versterken van de gemeentelijke regie en het verbeteren van de informatievoorziening.
Daarnaast vraagt de rekenkamer aandacht voor het structureel borgen van initiatieven die in de praktijk goed blijken te werken. Ook de samenwerking tussen gemeente, onderwijs en zorg moet minder afhankelijk worden van tijdelijke projecten of individuele medewerkers.
Het volledige rapport ‘Grip versterken op thuiszitters’ is gepubliceerd door de Rekenkamer Apeldoorn.
